4.1. НЮУРАЙ ТҮЛӨӨНЭЙ НЭРЫН ЗОХИЛДОЛОЙ ХҮСЭНЭГ


а) Нэгэдэхи нюур


Падеж

Нэгэнэй тоо

Олоной тоо

Н.

Х.

З.

Ү.

Зб.

Хм.

Г.

би

мин-ии

нам-да

намай-е

нам-аар

нам-тай

нам-һаа

ман

ман-ай

ман-да

ман-иие

ман-аар

ман-тай

ман-һаа

бидэ

бидэн-эй

бидэн-дэ

бидэн-иие

бидэн-ээр

бидэн-тэй

бидэн-һээ

бидэнэр

бидэнэр-эй

бидэнэр-тэ

бидэнэр-ые

бидэнэр-ээр

бидэнэр-тэй

бидэнэр-һээ

 

б) Хоёрдохи нюур


Падеж

Нэгэнэй тоо

Олоной тоо

Н.

Х.

З.

Ү.

Зб.

Хм.

Г.

ши

шин-ии

шам-да

шамай-е

шам-аар

шам-тай

шам-һаа

та

тан-ай

тан-да

тан-иие

тан-аар

тан-тай

тан-һаа

таанар

таанар-ай

таанар-та

таанар-ые

таанар-аар

таанар-тай

таанар-һаа

таанад

таанад-ай

таанад-та

таанад-ые

таанад-аар

таанад-тай

таанад-һаа

 

в) Гурбадахи нюур


Падеж

Нэгэнэй тоо

Олоной тоо

Н.

Х.

З.

Ү.

Зб.

Хм.

Г.

тэрэ

тэрээн-эй

тэрээн-дэ

тэрээн-иие

тэрээ-гээр

тэрээн-тэй

тэрээн-һээ

тэдэ

тэдэн-эй

тэдэн-дэ

тэдэн-иие

тэдэн-ээр

тэдэн-тэй

тэдэн-һээ

тэдэнэр

тэдэнэр-эй

тэдэнэр-тэ

тэдэнэр-ые

тэдэнэр-ээр

тэдэнэр-тэй

тэдэнэр-һээ

тэдэнэд

тэдэнэд-эй

тэдэнэд-тэ

тэдэнэд-ые

тэдэнэд-ээр

тэдэнэд-тэй

тэдэнэд-һээ

Дасхал 1

Сэгүүдэй орондо би гэһэн түлөөнэй үгэ зохилдуулжа бэшэгты.


Та зурагуудые музей соо хараа гүт? юундэ хэлээгүйбши, би ошолсохо байгааб. Ши тиихэдээ ядарһан гэбэ гүш? Таанар яаха гээбта? Тэрэ ошолдоһоноо хэлээ ёһотой.

Дасхал 1

Нюурай түлөөнэй нэрын зохилдолдо хаанань алдуу гараһан байнаб? Алдуутай үгыень шэлэгты.

а) б) в) Н.п. ман ши тэрэ Х.п. манай шинии тэрээнэй З.п. манда шиниидэ тэрээниие Ү.п. маанадые шамайе тэрээндэ Зб.п. маанадтай шиниигээр тэрээгээр Хм.п. мантай шамтай тэрээнтээ Г.п. маанадһаа шамһаа тэрээнһээ