ХОЛБОЛТО ҮГЭ

1. ХОЛБОЛТО ҮГЭ ТУХАЙ ОЙЛГОСО

Холболто үгэнүүд хэрэглэлгээрээ нэн түрүүн хоёр ехэ бүлэгөөр хубаарна: ниилэлдүүлһэн болон дахалдуулһан холболто үгэнүүд.

Дахуулалнуудые, мэдүүлэлнүүдые нүгөөдэтэйнь адли эрхэтэйгээр гү, али нүгөөдэдэ мэдэлгүйгөөр холболдуулан харилсуулһан байгаа һаань, тиимэ холболто үгэнүүдые ниилэлдүүлһэн гэнэ. Жэшээнь: Удаань үнгэрэгшэ үдэшэ мал хуряажа ябахадаа, хойноһоонь суба нэмэрһэн, үлэ мэдэг зэртэд гэһэн аад, гүнзэгы саана нюдэтэй Дэлгэр гэжэ хүбүүнэй дахажа ябахыень һанахадаа, тэрэниие гомодхообо гээшэ гүб гэжэ бэеэ зэмэтэйдэ бодоно (Ж. Тумунов).

Ниилэлдүүлһэн холболто үгэнүүд дотороо дүрбэн бүлэг болоно.

Дахуулалнуудые, мэдүүлэлнүүдые нүгөөдэтэйнь адли эрхэгүйгөөр гү, али нэгэниинь нүгөөдэдөө мэдэлтэйгээр холболдуулан харилсуулһан байгаа һаань, тиимэ холболто үгэнүүдые дахалдуулһан гэнэ. Жэшээнь: Эрдэмгүй һаа лётчик болохоһоо байха, шадабаритай малшаншье болохогүй гэжэ багшань хэлэһэн байгаа (Ж. Балданжабон).

Дасхал 1

Зүб һанамжынь ологты.

а) Холболто үгэ – бэеэ дааһан хэлэлгын хуби.
б) Холболто үгэ – мэдүүлэлэй туһалагша гэшүүн.
в) Холболто үгэ – туһалагша хэлэлгын хуби.


Дасхал 1

Ямар үгэнь эндэ үлүүб?

1) харин
2) аад
3) гэһэн
4) зүгөөр
5) гү
6) ба