2.4.3. АЯЛГАНУУДАЙ НУГАРАЛ

Зарим үгэдэ аялгануудай һубарил эбдэржэ, аялгануудай нугаралай дүримөөр бэшэгдэнэ. Жэшээнь, оробо гэһэн үгэдэ о үзэгүүд һубарилай ёһоор бэшэгдэнэ, теэд оруулба, оруулаа гээд хэлэхэдэмнай, үгэнүүдэй дунда удаан уу аялганай ороходо, эдэ үгэнүүдэй һүүлдэ а, аа аялганууд бэшэгдэнэ. Мүн хөөрэлдөө гэһэн үгэдэ өө үзэгүүд һубарилай ёһоор бэшэгдэнэ, теэд хөөрэлдүүлбэ, хөөрэлдүүлээ гэһэн үгэнүүдэй дунда удаан үү аялганай ороходо, эдэ үгэнүүдэй һүүлдэ э, ээ аялганууд бэшэгдэнэ.

Үгын дунда ороһон удаан уу, үү, юу аялгануудые дахуулжа, саашанхи аялгануудыень хубилган бэшэхэ дүримые аялгануудай нугарал гэнэ: оруулба, болюулба, хөөрүүлээ, төөрюулээ, гоожуулба г.м.

Аялгануудай нугарал харуулһан хүсэнэг

Үгын эхин үедэ

Үгын дунда

Саашанхи үенүүдтэ

Жэшээнь

о, оо, ой, ё, ёо

уу, юу

а, аа, ай, я, яа

болюулая, тодоруулба

ү, үү, үй, ю, юу, өө

үү, юу

э, ээ

үзүүрлэ,үзүүлэ төөрюулэ, гүйлгүүлээ

Дасхал 1

Үгэнүүдые нугаралай ёһоор хубилгагты. Жэшээнь: ханила-ханилуулба г.м.


Харюу
Хүндэлөө
һэреэ
хорибо
хорхойтобо
торшогонобо
гүнзэгы
шангарха
тонилхо


Дасхал 1

Аялганай нугаралай ёһоор бэшэгдэһэн үгэнүүдые тэмдэглэгты.

а) хонуулаа
б) ерэбэ
в) буудуулба
г) оюулба
д) гүйлгүүлээ
е) урилдаба
ж) мүргүүлбэ
з) хүлеэнэ
и) сээжэлдүүлбэ
й) бэдэрүүлээ