6. ОРЁО МЭДҮҮЛЭЛ

6.1. ОРЁО МЭДҮҮЛЭЛ ТУХАЙ ОЙЛГОСО

Хоёр гү, али хэдэн юрын мэдүүлэлнүүдэй хабсаралые орёо мэдүүлэл гэнэ.

Орёо мэдүүлэлнүүд холболтотой ниилэлдэһэн, холболтотой дахалдаһан болон холболтогүй орёо мэдүүлэлнүүд гэжэ гурбан янза байдаг. Жэшээнь: Республикымнай урда талаар зунай саг зуугаад үдэр үргэлжэлдэг, харин Байгал шадарай хадалиг газарнуудта оройдоол далаад хоног болодог юм. Энэ удаа набшаһата тэжээл бэлдэлгэ ехэ дэлгэрээ, юундэб гэхэдэ ган гасуур байгаад, үбһэн муу ургаа. Август һара бүхы ургамалай тон хүсэжэхэ саг: элдэб таримал жэмэс, огородой эдеэн боложо, мангир, үгэрсэ, помидор гэхэ зэргын овощ элбэгжэнэ.

Дасхал 1

Орёо мэдүүлэлнүүдые ологты.

а) Һургаалтай үхибүүд шэбэнэжэ хэлэхэдэ ойлгохо, шэмхэлжэ үгэхэдэ садаха.
б) Үдэрынь яһала халуун болодог аад, һүниндөө хүйтэн хоножо, гол горхоной уһан захаараа хайнагтана.
в) Мүнөөдэр сэлмэг аад, хүйтэн.
г) Дулаарба гэжэ эндүүрбэбди.
д) Хүниие хүндэлхэдөө, өөрыгөө хүндэлхэш, хүниие баһахадаа өөрыгөө баһахаш гэһэн хуушанай һургаал бии.
е) Энэ гол нарин, теэд гүнзэгы.


Дасхал 1

Юрын болон орёо мэдүүлэлнүүдые илгаруулагты.


1) Дашын Цэбүүдэй, даруу номгон зантай, ухаатай сэсэн хүбүүн, Үлэгшэнэй Цэрэндэ өөрынгөө бэрхээр үе наһан соогоо үри шэрэ нэхэгдэхэеэ болижо шадаһан юм.
а) орёо б) юрын
2) Арюухан Должод, баарһамни, амиды мэндэ ябана гээшэ гү, али яагаа хаб даа гэжэ сэдьхэлээ харанхы болгон һанаа алдана.
а) орёо б) юрын
3) Дашын дүтын нүхэр Дондог, Дамдинай эхир хүбүүдэй нэгэн, эрын гурбан нааданай болоходо, һур харбалгаар түрүүшын һуури эзэлһэн юм, тиигээд зональна мүрысөөндэ хабаадалсаха болобо.
а) орёо б) юрын

Холбуулал

1. Ойлгомжо тэмдэглэдэг

2. Хоёр хубиһаа бүридэдэг:

Дулдыданги үгэ - Асуудал - Гол үгэ

3. Илгаань:

а) Сүлөө

Хонидоо ниилүүлэн

Тогтомол

Ганзага ниилүүлэн

б) Нэрэ холбуулал

Юум. н.
Түл. н.
Тоогой н.
Тэмд. н.

Үйлэ үгын:
Мэдүүлһэн түлэб
Хандаһан түлэб
Причастна түлэб
Деепричастна түлэб
Дайбар үгэ