3.4. НЭМЭМЭЛ ҮГЭНҮҮД

Хоёр гү, али хэдэн һууриһаа бүридэжэ, хамтадхан бэшэгдэдэг үгэнүүдые нэмэмэл гү, али сложно үгэнүүд гэдэг: агууехэ, ажахы, үхибүүд, дуугарха, үглөөдэр, Хамар-Дабаан, Улаан-Үдэ г.м.

Нэмэмэл үгэнүүдые бэшэхэдээ, аялгануудай тааралдал баримталагдадаггүй. Нэмэмэл үгэнүүдые бүрилдүүлһэн һууринууд хоорондоо иимэ аргануудаар холбогдодог.

  1. Үгын һууринуудай холболдоходоо хоёр аялганай һүүлшын һууриин эхинэй түргэн аялган унадаг: мүнөө + үдэр = мүнөөдэр, үглөө + үдэр = үглөөдэр, ажа + ахы = ажахы, ажа + амидарал = ажамидарал г.м.

  2. Зарим нэмэмэл үгэнүүдые бүридүүлһэн һууринууд хоорондоо сэхэ холбогдодог. Тиихэдэ зарим ушарта түрүүшын һууриин тогтууригүй н унаһан байдаг: уласхоорондын, олонациональна, бүхэдэлхэйн г.м.

  3. Зарим нэмэмэл тусхайта нэрэнүүдые бүрилдүүлһэн һууринуудай хоорондо богони зурлаа табидаг: Улаан-Баатар, Дугар-Жаб, Мухар-Шэбэр г.м.

Дасхал 1

Ямар үгэнүүдые нэмэмэл үгэнүүд гэнэб?

а) ондоо удхатай
б) ехэ үзэгөөр бэшэгдэдэг
в) хоёр гү, али хэдэн һууритай


Дасхал 1

Хуряамжалагдаһан нэмэмэл ород үгэнүүд ямар хубинуудһаа бүридэнэб?


1) РТР, США, КВН
а) эхин үеһөө б) үзэгүүдһээ в) эхин үе ба бүхэли үгэһөө
2) завуч, физрук, колхоз
а) эхин үеһөө б) үзэгүүдһээ в) эхин үе ба бүхэли үгэһөө
3) самолет, спортзал
а) эхин үеһөө б) үзэгүүдһээ в) эхин үе ба бүхэли үгэһөө

Уг гарбалаараа илгарал

1. Үндэһэн буряад     үгэнүүд

Наран, уһан, үүлэн

2. Абтаһан үгэнүүд

Парта, клуб

3. Хуушарһан үгэнүүд

Үхэг, эргэнэг, туйба

4. Шэнэ үгэнүүд

Луноход, космонавт, хубилган шэнэдхэлгэ

5. Нэмэмэл үгэнүүд

Һайндэр, агууехэ