3. ТУСХАЙТА БОЛОН ЖИИРЭЙ ЮУМЭНЭЙ НЭРЭНҮҮД

Юумэнэй нэрэнүүдые хүниие тэмдэглэһэн болон хүнһөө бэшэ амитай болон амигүй юумые тэмдэглэһэн гээд илгаруулхын хажуугаар, тусхайта болон жиирэй юумэнэй нэрэнүүд гэжэ илгадаг.

Олон нэгэ түрэл юумэнүүдые хамта дээрэнь нэрлэһэн байгаа һаань, тиимэ юумэнэй нэрые жиирэй гэнэ. Жиирэй юумэнэй нэрэнүүд бэшэг дээрэ бага үзэгөөр эхилжэ бэшэдэг: хүн, газар, хэрэг, ном, һургуули, ажал, байдал г.м.

Нэгэ янзын олон юумэнүүдһээ нэгыень илгаруулхын тула, тусгаар нэрэ абаһан юумэнэй нэрэнүүдые тусхайта юумэнэй нэрэнүүд гэдэг.

Тусхайта юумэнэй нэрэнүүдые абаһан юумэнэй нэрэнүүд бэшэгтэ ехэ үзэгөөр эхилжэ бэшэгдэхэһээ гадна, тэдэндэ ехэнхидээ иимэ юумэнэй нэрэнүүд хабаададаг:

1. Хүнэй обог, эсэгын нэрэ болон нэрэ тэмдэглэһэн үгэнүүд: Банзарай Доржо, Намсарайн Хуса, Юншөөбү Бямбын Ринчен, Балдано Намжил Гармаевич, Батожабай Даширабдан Одбоевич г.м.

2. Орон нютагай, гол мүрэнэй, хада уулын, одо мүшэдэй нэрэнүүд: Буряад орон, Сэлэнгэ мүрэн, Байгал далай, Хамар-Дабаан, Долоон үбгэд г.м.

3. Ном һударнуудай, сонин һэтхүүлнүүдэй, зүжэг зурагуудай, кинофильмнуудай, фабрика заводуудай, колхоз совхозуудай г.м. нэрэнүүд (хашалта соо абтадаг): “Цыремпил”, “Буряад үнэн”, “Байгал”, “Алтан намар”, “Адуушанай дуун”, “Будамшуу”, “Шэнэ зам” колхоз г.м.

Дасхал 1

Тусхайта юумэнэй нэрэнүүдтэй мэдүүлэлнүүдые ологты.

1) Түмэр зэмсэгтэ үе сагта Байгал шадар ажаһуудаг зон мал ажал эрхилдэг байһан.
2) Түб Азиин бусад арадуудта адли, гол түлэб армаг болгогдожо холбогдоһон гэр байрануудтай болоһон юм.
3) Һэеы гэрнүүд мүнөө хүрэтэрөө хэрэглэгдэдэг.


Дасхал 1

Тусхайта болон жиирэй юумэнэй нэрэнүүд юу тэмдэглэдэг бэ гэжэ заагты.


1) нэгэ янзын олон юумэ
а) жиирэй б) тусхайта
2) нэгэ юумэ тэмдэглэнэ
а) жиирэй б) тусхайта