3. ШАНАРТА БОЛОН БҮРИДЭЛТЭ ТЭМДЭГЭЙ НЭРЭНҮҮД

Шанарта тэмдэгэй нэрэнүүд угһаа байһан шанар, шэнжэ, тэмдэг нэрлэдэг тэмдэгэй нэрэнүүд болоно: бага – багашаг, ехэ – ехэшэг, хурса – хурсашаг, улаан – улаабар, сагаан – сайбар, шэрхи – шэрхибтэр, залуу – залуушаг, хүгшэн – хүгшэншэг, нарай – нарайшаг, сарюун – сарюуншаг, тарган – таргабтар, тарган – тарганшаг, дүлии – дүлиишэг, түбшэнтүбшэншэг, маяа – маяашаг, бүрхэг – бүрхэгшэг г.м.

Шанарта тэмдэгһээ гараһан шанарта тэмдэгүүд уг шанараа алдаагүй байдаг тула, тэрэл шанарта тэмдэгүүдтэ хабаадуулагдана.

Бүридэлтэ тэмдэгэй нэрэнүүд бэеэ дааһан бусад үндэһэн буряад үгэнүүдһээ гараһан тула, тоо, зохилдол, хамаадалаар хубилхадань, абтаһан үгэнүүдһээ ороһон үгэнүдынь үшөө хубилдаг боложо үрдеэгүй байдаг: ойто, хулагша, модото, эрдэмтэ, эреэгшэ, зээрдэгшэ, шэлэгдэмэл, будамал, эндэхи, урдахи, национальна, коммунистическэ, атомна, компьютерна г.м.

Дасхал 1

Юумэнэй шанар тэмдэглэһэн тэмдэгэй нэрэ ологты.

а) набтар гэр
б) ягаахан алирһан
в) томо гутал
г) хүнэй һанаан
д) халуу бууба
е) зүүн тээшээ
ж) зоной дунда
з) хатуу түмэр


Дасхал 1

Шанарта тэмдэгэй нэрэнүүдые удхаарнь хубаагты.


1) элүүр
а) хэмжүүрэй шэнжэ б) бэеын шэнжэ в) зүһын шэнжэ г) үнгын шэнжэ д) байгаалин шэнжэ
2) хүйтэн
а) хэмжүүрэй шэнжэ б) бэеын шэнжэ в) зүһын шэнжэ г) үнгын шэнжэ д) байгаалин шэнжэ
3) хүрин
а) хэмжүүрэй шэнжэ б) бэеын шэнжэ в) зүһын шэнжэ г) үнгын шэнжэ д) байгаалин шэнжэ
4) набтар
а) хэмжүүрэй шэнжэ б) бэеын шэнжэ в) зүһын шэнжэ г) үнгын шэнжэ д) байгаалин шэнжэ
5) хула
а) хэмжүүрэй шэнжэ б) бэеын шэнжэ в) зүһын шэнжэ г) үнгын шэнжэ д) байгаалин шэнжэ
6) сабидар
а) хэмжүүрэй шэнжэ б) бэеын шэнжэ в) зүһын шэнжэ г) үнгын шэнжэ д) байгаалин шэнжэ
7) дүлии
а) хэмжүүрэй шэнжэ б) бэеын шэнжэ в) зүһын шэнжэ г) үнгын шэнжэ д) байгаалин шэнжэ
8) томо
а) хэмжүүрэй шэнжэ б) бэеын шэнжэ в) зүһын шэнжэ г) үнгын шэнжэ д) байгаалин шэнжэ
9) сэнхир
а) хэмжүүрэй шэнжэ б) бэеын шэнжэ в) зүһын шэнжэ г) үнгын шэнжэ д) байгаалин шэнжэ
10) бүрхэг
а) хэмжүүрэй шэнжэ б) бэеын шэнжэ в) зүһын шэнжэ г) үнгын шэнжэ д) байгаалин шэнжэ