ТООГОЙ НЭРЭ

1. ТООГОЙ НЭРЭ ТУХАЙ ОЙЛГОСО

Тоо нэрлэжэ, хэды? хэдэн? гэһэн асуудалнуудта харюусадаг бэеэ дааһан нэрэ хэлэлгын хубиие тоогой нэрэ гэнэ.

Жэшээнь: нэгэн, арбан, табадахи, зуугаад, гурбуулан, хоёрой нэгэн, ганса, олон, хахад, мянга табан зуун, хорин таба г.м.

Тоогой нэрэнүүд удхаараа бодото байдалда үзэгдэһэн юрын тодорхой болон зайраа удхатай бүридэмэл тоо нэрлэһэн байха зуураа, хэдэн янза болон илгарна.

Тоогой нэрэнүүд бусад нэрэ хэлэлгын хубинуудтай адли тоогоор, зохилдолоор, нюурта болон өөртэ хамаадалаар хубилна.

Тоогой нэрэнүүд юумэнэй тоо нэрлэхын хажуугаар бусад үгын удхаар, хамтадхаһан үгэнүүдээр, он, жэл, тиигээд һара, гараг, хоног, үдэр, сагынь нэрлэдэг: Долоо сохи сааш! Долоон һарада ерээб! Нэгэ юумэ үзүүлхэ гээ ха г.м.

Дасхал 1

Тоогой нэрэнүүдтэй мэдүүлэлнүүдые заагты.

а) Энэ намар аадар бороогүй, хуурай сэлмэг байба.
б) Арад бүхэн өөрын түүхэ домогтой, хэлэ бэшэгтэй, ёһо заншалтай, өөрын онсо шэнжэ шанартай байдаг.
в) "Гэсэр" гэжэ баатаршалгата үльгэр эртэ холын сагта буряад арадай дунда мүндэлһэн юм.
г) Дасанда Сагаа һарын арбан табанай мүргэл болобо.
д) Долоон үнгэтэ һолонго үзэсхэлэнтэ дугыдал бүхээгтэнэ.


Дасхал 1

Тоогой нэрэнүүдые үгөөрнь бэшэгты.


Харюу
1) 16,5
2) 27
3) 60
4) 15
5) XVIII