ХАНИ НҮХЭСЭЛ, ИНАГ ДУРАН, ГЭР БҮЛЭ

Гэрэл зураг: Наталья Уланова

Ажамидаралай гоё һайхан — хубилагдашагүй сэдьхэл гэжэ дэмы хэлэгдэдэггүй. Ажабайдалдатнай туһалжа болохоор зүбшөөл заабаринуудые хэблэхэ гэжэ шиидээбди. Сагай хурданһаа зарим тэды юумэ анхарангүй үнгэрхэ ушар нилээд дайралдадаг гээшэ. Гэбэшье заабол эдэ заабаринуудые дахаха бэшэ, мүн мэдэжэ байхада, үлүү болохогүй гэжэ һанагдана. Ханияа шэлэхэдээ, уг удамыень шэнжэлээрэй! Гэр бүлэнүүдэй һалан һандарха шалтагаан шууд элирүүлэгдэхээр бэшэ байдаг. Гэбэшье үндэһэн шалтагааниинь — гэр бүлын ёһо гуримуудай һууриин үгы болоһонтой шэнжэлэгшэд холбон үзэжэ байна. Тэдэнэй шэнжэлгэнүүдһээ зарим тэдыень дурдая:

• Алишье үедэ гэрэй эзэн эхэнэр гэр оронойнгоо дотоодо асуудалнуудые зохилдуулжа ябаа һаа, эрэ хүн гэр бүлэеэ тэжээн тэдхэхэ, хамгаалха үүргэтэй байгаа. Мүнөө үедэ энэ шухала илгаа ойлгогдохоор бэшэ болоод, тодорхой уялга үгы дээрэһээ айл бүлын һалан һандархашье ушарнууд тохёолдоно гэхэдэ болоно.

• Хүнэй удам һудар хаража байжа гэрлэ гэжэ үбгэ эсэгэнэрнай хооһоор сэсэрхэлдэн хэлээгүй бшуу. Наһанайнгаа хани шэлэхэдээ, эхэ, эсэгын гэртэ оложо абаһан хүмүүжүүлгэ, болбосорол, дадалнуудыень хараадаа абаха хэрэгтэй. Хожомынь хүмүүжүүлгын али олон илгаануудһаа боложо, бүлэнүүд тарадаг байха юм.

• Гал халуун дуранай ашаар хамтаржа һууһан хоёр ажамидаралай шалгалтануудые дабажа шадангүй һалаха үзэгдэл нилээд тохёолдодог. Инаг дуран гээшэ иимэ ахир гэжэ гү? Мүнөө үедэ инаг дураниие ганса секстэй холбон ойлгодог хүнүүд тон олон. Теэд сексһээ гадна дуратай хоёрые улам холбодог сэдьхэл, оюун ухаанай нэгэдэлгэ болон бэе бэеэ ойлгохо мэдэрэл гэжэ бии! Тэдээнэй дутагдабал, ямаршье гал халуун дуран удаан сагта байжа шадахагүй бшуу.

• Эд хүрэнгэ дахаһан гэр бүлэнүүд аза жаргалтай, бата бэхи гэхын аргагүй. Тон нэгэ тала баримталһан гэр бүлэнүүдтэ бэе бэеэ ойлгохо, этигэхэ, хайрлаха асуудалнууд орхигдодог. Гол заабари гэхэдэ, гэр бүлэ байгуулхын урда тээ шэлэһэн хүнөө шэнжэлхэ хэрэгтэй. Сэдьхэлээ хөөрөөд, яаруугаар гэрлэхэһээ холуур ябаарай!

Эжынэрэй, абанарай хэжэ болохогүй алдуу

Үхибүү хүмүүжүүлхэ талаар тон зүб гэһэн дүрим үгы гэжэ булта мэдэнэбди. Гадна ямаршье тохёолдолдо эхэ, эсэгэнэрэй гаргажа болохогүй алдуу гэжэ бии!

Хүүгэдые бү баһа! Үхибүүдые доромжолон баһахада, мүн доогуур үзэхэдэ, тэдэ өөрөө өөртөө этигэхэеэ болидог.

Бү зана! «Хэрбэеэ дахяад иимэ ябадал гаргабалшни... шамда (тиимэ, иимэ) юумэ абахагүйб, кино харуулхагүйб, наадуулхагүйб...», — гэжэ айлгажа байбал, тэдээн томошуулһаа айдаг, үзэн ядажа эхилдэг бшуу.

Амалһан үгыень бү нэхэ! Хүүгэдэй буруу зүйл хэхэдэ, томошуул: «Дахяад тиигэхэгүйб гэ!» — гээд, үгэ абадаг заншалтай. Хүүгэд үгэ амалаад, удаань тэрэл үйлэ ябадалаа дахяад дабтадаг. «Ши намда хэлээ бэлэйш!» — гэжэ эжынь гомдоно. Багашуулай хубида тэрэ амалалтань юуншье бэшэ байдагые томошуул ойлгодоггүй. Амалалта хадаа ерээдүйн зүйл, харин үхибүүд нэгэ үдэрөөр ажамидаржа байһые һанаарай.

Алхам бүхэнииень бү заа! Алхам бүхэнииень заажа ба заһабарилжа байбал, хүүгэд бэеэ даажа ябаха шадабаригүй болошодог. «Хүүгэдэй өөрөө хэжэ шадаха зүйл ши уридшалан бү хэ» гэһэн дүрим баримтала.

Үгэ соогоо байлгахые бү хүсэ! Үхибүүдэй наадажа гү, али ямаршьеб юумэ хэжэ байхадань, дуудахатай сасуу тэрэнээ орхёод, шууд ерэжэ байхые бү хүсэ. «Арбан минутын удаа хоол болоно» гэжэ уридшалан һануулхада, зүб. Үхибүүдэй үрдёогүй һаа, хүлеэ. Үгэ дуугүйгөөр үгэдөө оруулжа һургабал, бэеэ дааһан, өөрын үзэл бодолтой хүн болохогүй бшуу.

Үхибүүдые үлүү ехээр бү эрхэлүүлэ! Хүүгэдые дура зоргоорнь байлгахада, тэдэнэй саашанхи ажамидаралда тон хүндэ байха гэжэ мэдээрэй.

Туушатай бай! Сэдьхэл һанаанай байдалһаа боложо, нэгэ үдэр үхибүүдэй наадахыень зүбшөөл үгэхэ, үглөөдэрынь — наадахаһаа байха бүри абяа гарахыень хоридог эхэ эсэгэнэр байдаг. Зүбшөөл үгэхэ, мүн хорихо асуудалнуудта наринаар ханда.

Үлүү үгэ туһагүй. Һургаалай талаар зарим эжы, абанарай бүтэн лекци уншаха ушарнууд дайралдадаг. Олон үгэһөө үхибүүд хашаржа эхилдэг. Тиимэһээ шэхэнэйнгээ хажуутаар үнгэргэхэеэ оролдохо. Үхибүүнэй буруу үйлэ гаргабал, эжы, абын онобшотой, тодорхой хэдэн үгэ хэлэхэдэ, ханалгатай байха бшуу.

Хүүгэдэй наһанда тааруу эрилтэ таби! Хэрбэеэ хоёртой үхибүүнһээ табатай үхибүүнэй хэжэ шадаха зүйл хэхэ даабари үгэбэл, тэрэ дурагүйдэхэ, танһаа айха сэдьхэл түрэнэ бшуу.

Сэдьхэл һанаанай үбшэнһөө һэргылхэ зүбшөөл

Мүнөө сагта ажамидаралай хурданһаа боложо, ходо һайниие хүсэжэ ябаха бэрхэшээлтэй болонхой. Тиимэһээ гол түлэб таагүй сэдьхэл хүдэлгөөнһөө алад гараха, өөрыгөө бариха шухала.

Үзэл бодолоо нюуха, сэдьхэлэйнгээ хүдэлгөө дараха хэрэггүй. Өөр соохоноо бүхы юумэ баряад ябахада, элүүр мэндэдэ хоротой. Хэлэхэ юумэеэ хэлэжэл бай. Тиихэдэ сэдьхэл нээгдэжэ, тайбан байдаг.

Ходо һайн тала бэдэрэ Бултанда байгаад, танда байхагүй зүйл бү бэдэрэ. Илангаяа хаяһан ба гээһэн зүйлөө, дэмы үриһэн саг тухайгаа бодон бү шанала. Алибаа юумэн орожо гарадаг жама ёһотой.

Өөрынгөө арга боломжо бодотоор дүгнэ Бусад уладые дууряаһан гэхэ гү, диилэшэгүй зорилго урдаа бү таби. Тиигэбэл, та хэхэ ёһотойшье хэрэгээ хэжэ шадахагүйт.

Бүхы зонтой һайн харилсаатай байха гэжэ бү тэгүүлэ Хүн бүхэнтэй һайн байхаб гэжэ бү һана. Та зүб байбашье, бусад зон баһал тиигэжэ бодохо ёһотой гэжэ бү найда. Стресс үсхэдэг дэмы оролдолго бшуу.

Бусад зониие, мүн өөрыгөө сэгнэжэ һура Байгаа зүйлөө сэгнэжэ һура. Энэ болбол ажамидаралда тон хэрэгтэй гол ухаан бшуу.

Гомдохо хэрэггүй Болоһон ябадалһаа та яахадаа гомдобот гэжэ ойлгохо шухала. Гомдохооһон тала руу муухайгаар хараха, хэрүүл шууяа үсхэхэ хэрэггүй. «Би энээн тухай удаань бодохоб», — гэжэ өөртөө хэлээрэй.

Энеэбхилэн яба Сэдьхэл таагүй байгаашье һаань, хүмэсхөө бү зангида. Энеэбхилэн, бүхы уур сухалаа арилга. Энеэдэн стрессые үгы хэдэг шэдитэй.

Һайн нүхэдтэй һаа... Һайн нүхэд гээшэ ганса туһаламжа үзүүлдэг хэрэгсэл бэшэ бшуу. Дотоодо сэдьхэлэй таагүйе зайлуулдаг хамагай ехэ үрэ дүнтэй эмүүдэй нэгэн гэхээр.

Үглөөгүүр эртэ бодо! Һэримсээрээ, та бүтэн саг орон дээрээ хүльбэрдэг гүт? Тииһэнэй хэрэггүй. Хүйтэн уһаар нюураа угаа. Сэдьхэлтнай һэреэд, маша гоё болохо. Ажал хэхэ урма зориг нэмэгдэхэ.


Сарюна Эрдынеева, "Буряад үнэн" һонин


<< гэдэргээ гаршагсаашаа >>