ГУРБАН ГОЛОЙ БЭЛШЭРТЭ

ХЭТЭ МҮНХЭДӨӨ АЛДАРШАГ ЛЭ!

Маарагтын тала. Гэрэл зураг: Оюна Будаева

Манай колхозой эмхидхэгдэһэн үдэрһөөнь хойшо бэеэ гамнангүй, ударидахы ажалда хабаадалсаһан нютагаархиднай гэхэдэ: Аюшеев Цыремпил (наһа баранхай), Аюшеев Базар (наһа баранхай), Багшеев Буда (наһа бараихай), Бодиев Зунды (наһа баранхай), Дондоков Цыден-Дори (наһа баранхай), Дондоков Чимит (пенсионершье һаа, ажаллаһан зандаа), Доржиева Ханда (пенсионер), Дугаров Дамби (наһа баранхай), Дунзатов Эрдыни (наһа баранхай), Дымбрылов Бата (мүнөө эрхим хонишодой нэгэн), Галсанов Будажаб (мүнөө Иисэнгын совхоздо хүдэлнэ), Гомбоев Цыремпил (дайнай һүүлээр Карл Марксын нэрэмжэтэ колхозой түрүүлэгшээр һунгагдаад, табяад гаран он болотор ажаллажа, үбшэнэй шалтагаанаар пенсидэ гараад байһан аад, 1963 ондо наһа бараба), Гончиков Базаржаб (мүнөө Үльдэргын сомоной зүблэлэй түрүүлэгшэ), Ешидоржиев Сампил (наһа бараһан), Рандалов Чимит (пенсионер), Цымпилов Даша (наһа бараһан), Цырендоржиев Балжинима (наһа бараһан), Цыдендамбаев Дашанима (дайнһаа бусаагүй), Цыренжапов Юндэн (дайнһаа бусаагүй), Цыренжапов Шойнзон (дайнһаа бусаагүй), Цыренов Доржо (наһа бараһан), Эрдынеев Рэгзэн (пенсионер, харахагүйшүүлэй бүлгэмэй Яруунын таһагые даагша). Ямпилов Базар (пенсионер), Ямпилов Еши-Доржо (дайнһаа бусаагүй)...

Нютагаймни залуушуул! Дээрэ дурсагдаһан нүхэдэй нэрые мартангүй, зүрхэн соогоо ходо һанажа ябагты!

Гэрэл зураг: Цыден-Дамба Доржиев

Колхозой үйлэдбэриин ажалай элдэб һалбарида наһан соогоо магтаалтайгаар ажаллаһан зон гэхэдэ: Базаров Дэмбрэл бүлэнэртэеэ (Лубсан-Цырен хүбүүниинь суута ангуушан ба артелиин эрхим адуушан болонхой, Дамби-Нима хүбүүниинь мүнөө колхозой хүтэлбэрилэгшэдэй нэгэн болонхой), Рымбуев Рэгзэнтэн (Бабуу хүбүүниинь дайнһаа бусаагүй. Бадараа хүбүүниинь 1966 ондо наһа бараба), Цыдыпов Гуржаб (Мухархан дархан) бүлэнэртэеэ, Цыдыпов Цыбик, Цыдыпов Гомбожабтан, Цыдыпов Балдантан (Дулмын Балдан) бүлэнэртэеэ, ахадүүнэр Юмсуропов, Дампилтан, Намсарайтан (Намсарайнь хүбүүн Намжил партийна дээдэ һургуули дүүргэжэ ерээд, партиин Яруунын айкомдо хүдэлнэ), Ванчиков Намсарайтан, Цыренжапов Норполтон, Холхоев Цыренжабтан (өөрөө армида наһа бараа. Пурбо хүбүүниинь олон жэлдэ түрүүлэгшээр хүдэлжэ ябана), Гуробазаров Цыбик, Дашипылов Гончигой хүбүүд (Базаржабыень уншагшад мэдэхэ) Дашидондок (Линхобо), Цыдендамба (Буршай), Цыден (Хуумаан), Цыжипов Мүнхэтэн (һамганиинь Жалсанова Долгор БурАССР-эй Верховно Соведэй депутадаар 1938 ондо һунгагдаад, 1947 он болотор ябаа. Ехэ хүбүүн Романиинь колхозой бухгалтер, Ринчин — шофер, Дамба — малшан, Ешэ Шэтын партийна һургуулида һурана, Сэсэг — дээдэ һургуулитай багша), олон жэлдэ хонишон, һаалишан ябаһан эрхим эхэ нэрнүүдые нэрлэбэл: Дандарова Мидагмаа (дайнай жэлнүүдтэ эбэртэ малай бригадые ото толгойлоо), Базарова Балжат, Цыренова Дариима, Батуева Должон, Дамбаева Балсан (Баяа), эгэшэ дүүнэр Доржиева Цындымэ ба Дулма, Сампилова Намжилмаа, Гэндэнова Цымжит, Сандакова Хандажаб, Гомбожапова Ханда-жаб, Цыбикова Дариима, Цыбиков Цыренжаб (Мухаахан) бүлэнэртэеэ (Долгор басаганиинь 1959-1963 онуудта Буряадай АССР-эй Верховно Соведэй депутат ябаа). Модошо болон түмэршэ дархашуул: Дашипылов Гэндэн (93 наһатай болоод 1957 ондо наһа бараа), Чимитов Балдан («алишье тээшээ тэгшэ алтан гарта» гэжэ суурхаһан), Ермытов Доржо, Дамбаев Дымчик (наһа бараһан), Жамбалова Ханда хүгшэниинь үндэр наһатай, пенсионершье һаа, колхозой ажалда шадаха зэргээрээ хабаадаһан зандаа. Амгаа хүбүүниинь Яруунынгаа айкомой пропагандын таһагые даажа байдаг, Цыдыбынь колхоздоо хүдэлнэ), Бадмаев Дондок, Дондоков Ламажаб (наһа бараһан), Доржиев Цыдып болон бусад. Колхозой түрүүшынхеэ трактортай, машинатай болохо үеһөө эхилжэ, механизаторнууд болоһон зон: Бадмаев Гомбо, Дымбрылов Гэпэл, Сампилов Шойжонима (наһа бараа), Цыбикжапов (Бааһатын) Дондой (наһа бараа) Мүнөө үедэ 70 гаран дундуур ба залуу наһатай механизаторнууд тоологдоно бшуу!

Гэрэл зураг: Цыден-Дамба Доржиев

Колхозой худалдаа наймаанай ажалые хурдаар гүйлгэдэг байһан Базаров Нима 1964 ондо наһа бараа.

Артелиин агта һүрэгые үдхэлсэһэн нүхэд: Пылов Мухуусаан (наһа бараһан), Бадмаев Мэхии (наһа баранхай), Номтоев Дамбатан (наһа баранхай. Ехэ басаганиинь — Цыбикжаб 1966 ондо Ажалай Улаан Тугай орденоор шагнагдаба. Мүнөө пенсидэ гаранхай).

Тиихэдэ Дугаров Дондогтон хорин нэгэн жэл соо халтар хара үнэгэдые үсхэбэрилжэ, колхозой ниитын дансада айхабтар ехэ олзо оруулһан габьяатай. Дондог Доржиевич Дугаров бэе муутай боложо, пенсидэ гараад байһанаа 1966 ондо 72-тойдоо наһа бараба.

Нютагаймни залуушуул! Дээрэ дурсагдаһаншье, мүн дурсагданшьегүй үлэшэһэн, ажалдаа габьяата нютагайнгаа үбгэд, хүгшэдые һанажа ябагты!


1941 он... Июниин 22-то аюулта мэдээсэл хүгжэлтын замаар хүнхинэн байгаа амгалан ажалаймнай нэгэ жэгдэ амисхалые сошордоогоо. Гэбэшье зогсоожо шадаагүй! Ороноо хамгаалхаяа мордоһон эсэгэнэрээ, аханараа, нүхэдөө һаншаг сагаан аба, эжынэр, эхэнэрнүүд, үхибүүд халажа абаа һэн. Тэдэнэр хорото дайсанай хойшолонгүй дарагдаха үдэрые дүтэлүүлэлсэн, хамсыгаа шамаад, шүдөө зуугаад, үргэн далайсатайгаар ажаллажа ороо бэлэй.

Эсэгэ ороноо хамгаалалсахаяа манай колхозһоо 170 шахуу эрэшүүл мордоо һэн. 58 нютагаархиднай булимтаран ороһон бузар дайсадые сохилсожо, баатарай үхэлөөр алдалаа һэн. Тэдэнэй нангин һайхан дурасхаалые хэтын хэтэдэ мүнхэлхэ зорилготойгоор 1965 оной майн 9-дэ колхозой гол гудамжые Илалтын сэсэрлиг болгожо, элдэб мододой сагдуулхануудые һуулгаа. Пэгшысэ намаалһан сэсэрлигэй баруун үзүүртэнь мантан томо хүшөө бодхоогдожо. июур болон хажуу талаарнь алтан үзэгүүдээр баатар хүбүүдэймнай нэрэнүүд һиилэгдээ:

1. Аюшеев Цыренжаб Бадмаевич

2. Базаров Дамба (Бүхэ Дамба)

3. Балданов Цыдендамба (Бабуунай) Эрдынеевич

4. Бадмаев Дондок Дамдинович

5. Бардуев Галсан Бодиевич

6. Бодиев Барда Санданович

7. Будаев Доржо Багшеевич

8. Будаев Нима Багшеевич

9. Будаев Жимбэ Бадмаевич

10. Гатабон Дашажамсо Базарович

11. Гепалов Кузьма Петрович

12. Гомбожапов Дашадондок Цыдыпович

13. Гончиков Санжайжап

14. Гуруев Дашажамсо Ринчинович

15. Дандаров Жамсо Цыбикович

16. Дашадондоков Чимит-Доржо Ешеевич. (Халхын-Голой байлдаанда дайшалхы габьяа гаргаһанай түлөө Улаан Тугай орденоор шагнагдаһан байгаа)

17. Доржиев Дэмбрэл Намдакович

18. Дугаров Цырен-Доржо Пэтхэевич

19. Дубсылов Цыренжап Будаевич

20. Дугаржапов Жигмит-Доржо Нанзатович

21. Екимовский Петр Георгиевич

22. Ендонов Дондок-Доржо Цыбенович

23. Казаков Николай Петрович

24. Манжипов Бадма Цыден-Нимаевич

25. Мытыпов Балдан Мижитович

26. Намсараев Дагба Ундорович

27. Новиков Степан Павлович

28. Норбоев Чимит Цыдыпович

29. Пирагнаев Цыбикжап Номтоевич

30. Ринчиндоржиев Чимит-Цырен Дондокович

31. Рыгзенов Бабу Рымбуевич

32. Сандитов Гомбожап Дамбаевич

33. Сандитов Цыренжап Дамбаевич

34. Сандитов Санга Холхоевич

35. Тыхеев Нима Сундарович

36. Холхоев Цыренжап Холхоевич

37. Цыбенов Жамсо Цыренович

38. Цыдендамбаев Дашанима Цыбикович

39. Цыденов Дашацырен Цыжипович

40. Цыденов Жамьян (Баадай) Цыжипович

41. Цыденов Ринчин Цыжипович

42. Цыденов Цыдып (Моохошоон) Гунсенович

43. Цыденов Ширэбазар

44. Цыденов Ширап

45. Цыдыпов Цырендоржо (Жаахандии) Гаднаевич

46. Цыремпилов Дугаржап Базарович

47. Цырендоржиев Будажап Бадмаевич

48. Цырендоржиев Нанзат-Доржо Цыбикович

49. Цыренжапов Цыремпил Баендаевич

50. Цыренжапов Шойнзон Цыденович

51. Цыренжапов Юндэн Гаднаевич

52. Цыренов Гуробазар Онтойнович

53. Цыренов Митьга Онтойнович

54. Цыренов Цырен-Доржо Онтойнович

55. Ширапов Цыдендамба (Мархасай) Дулзенович

56. Ширапов Цыдьш Дулзенович

57. Ширапов Цыренбазар Дулзенович

58. Ямпилов Ешидоржо Гармаевич

Баатар мэргэн хүбүүднай! Танай габьяата нэрэнүүдые нютагаархинтнай үеын үедэ зүрхэндөө тахижа ябахал!

Мүн баһа дайнай жэлнүүдтэ эрэшүүлһээ дутуугүй хүдэлжэ, мундуу ажалай габьяа харуулһан нютагаймни нүгшэһэншье, мэндэшье һууһан эхэнэрнүүдтэ алдар соло!


Бадма ДАМДИНОВ


<< гэдэргээ гаршагсаашаа >>