АЖАҮЙЛЭДБЭРИ

Эрдэм-техникын эршэтэ хүгжэлтэ нүүдэл байдалтай малшадай ажабайдалда гүнзэгыгөөр нэбтэржэ, шэг шарайень эрид хубилгаа. Хэр угһаа хойшо хүдөө ажахын үргэнөөр хүгжөөгдэжэ байдаг нютагта промышленность гэхэ гү, али ажаүйлэдбэри яһала урагшаа дабшаа. Хэдэн жэлэй туршада зогсоогдошоод байһан Шэнэ-Орловскын ашагта малтамал шанаржуулгын комбинат хүдэлгэгдэжэ эхилээ. Вольфрамай болон танталай рудануудые малтажа абаад, шанаржуулжа байдаг юм.

Тойрог дотор шэнжэлэгдэн нээгдэһэн уурхайнууд сооһоо 20-ёод ашагта малтамал олзоборилон абтадаг. Алтанай, висмудэй, танталай, вольфрамай, молибденэй, сагаан туулганай, зэдэй, сурьмын, үнгэтэ эрдэниин шулуунуудай ба барилгын түүхэй эдүүдэй нөөсэнүүд горитой ехэ байна.

Дэлгүүрэй харилсаанай эрхэ байдалда хэдэн арбаад промышленна предприятинууд, тэрэ тоодо Дулдаргын леспромхоз, Үреэгэй нүүрһэнэй уурхай, Баруун-Урдахи электросеть, “Агроэликс” гэжэ талха татадаг тээрмэ, “Электросвязь” гэжэ акционернэ бүлгэм, мяханай комбинадууд, хирпиисын заводууд, һонинуудай редакцинууд, типографи болон бусад тогтууритай һайнаар хүдэлнэ. Эрхим шанартай архи дарһа гаргаха мүнөөнэй үйлэдбэри, Дулдаргын һүнэй заводто һү тусхай аргаар багсалха лини, мүн арба гаран бусад проектнүүд (түлэбүүд) бэелүүлэгдэжэ байна.

Дулдаргын леспромхоз хадаа модо бэлдэхэ, худалдаха талаар эгээл томо предприяти болоно. Эндэ барилгын модон ехээр гаргагдадаг. Агын ба Могойтын мяханай комбинадууд тойрог дотороо мяха үйлэдбэрилдэг гол предприятинууд болодог. Мүнөө тойрогой Захиргаанай бага хэмжээнэй олзын хэрэг эрхилэлгые дэмжэлгын жасын урьһаламжын ашаар экономикын элдэб һалбаринуудта 2000 шахуу олзын хэрэг эрхилэлгын ажахынууд байгуулагданхай. Жасын дэмжэлгын ашаар сурьмагай руда олзоборилгын “Степная” артель хүдэлжэ эхилээ. Могойтодо макароной завод, аймагууд хоорондын бааза байгуулагдаа. Хэдэн арбаад үмсын наймаанууд, гуталай, сагай, оёдолой мастерскойнууд, дэлгүүрнүүд нээгдээд, амжалтатайгаар хүдэлнэ.

Мүнөө Агын элдин талада үндэһэн ехэ хубилалтанууд боложо байна. Хэдэн жэлэй үнгэрхэдэ, Россиһаа Хитад хүрэтэр нефтиин хоолой сорго татагдаха юм. Тиимэһээ 2002 ондо бэлэдхэлэй хүдэлмэри эхилэнхэй. Эдэ бүгэдэ нэмэлтэ ажалай газар бии болгожо, налог татабари ехээр абтаха, эндэхи һуурин нютагууд улам болбосон түхэлтэй болгогдохол. Энэл ха юм даа экономико хүгжөөлгын эшэ үндэһэн, зоной һуудал байдалай хүгжэлтын эхин.

Ага һуурин, бусад тосхонууд, хүдөө нютагууд улам болбосон түхэлтэй, гоё һайхан болгогдожо байна. Шэнэ барилганууд үргэнөөр хэгдэнэ, гоё һайхан байшангууд урган бодоно: Интэрнэт түб, шэнэ гимнази, Забайкалиин гүрэнэй багшын ехэ һургуулиин Агын филиалай хамтын байра, тойрогой больницын терапевтическэ корпус, хизаар ороноо шэнжэлгын музей гэхэ мэтэ шэнэ һургуулинууд, хүүгэдэй сэсэрлигүүд, номой һангууд, соёлой байшангууд олоор баригдана. Больницанууд, поликлиникэнүүд, музейнүүд, спортын байшангууд, ордонууд...

“Агинская правда”, “Толон” һонинууд, Агын Буряадай телерадиокомпани, хэблэлэй үйлэдбэри үргэн ниитэ зоной аша туһада ажалаа ябуулна.

Эндэ дайнай ветерануудта, эрэмдэг бологшодто, үндэр наһатайшуулда ехэ анхарал хандуулагдадаг юм. Эдэнэй аша туһада Дарһанай амаралтын газар, Угсаахайн, Зэмхын аршаанууд хүдэлдэг. Алханын аршаан булагууд ямар һайхан бэ даа. Тиин Алханын заповедник байгуулагдажа, гүрэнэй харууһан доро абтаһаниинь дэмы бэшэ. Алхана уула үзэсхэлэн һайхан, тахилга обоотой, аршаан булагуудтай, үргэлтэй мүргэлтэй уула ха юм даа!


Бата-Мүнхэ ЖИГЖИТОВ


<< гэдэргээ гаршагсаашаа >>