ЮУМЭНЭЙ НЭРЭ

Юумэнэй нэрэ юумэ тэмдэглээд, хэн? юун? гэжэ асуудалда харюусадаг хэлэлгын хуби. Юумэнэй нэрэ хүниие тэмдэглэһэн ба хүнһөө бэшэ тэмдэглэһэн гээд илгардаг. Хүниие тэмдэглэһэн юумэнэй нэрэнүүд хэн? гэжэ асуудалда харюусадаг. Хүнһөө бэшэ юумэ тэмдэглэһэн юумэнэй нэрэнүүд юун? гэжэ асуудалда харюусадаг. Адли юумэнүүдтэ юрын нэрэ үгтэдэг. Адли юумэнүүдые бэе бэеһээн илгахын тула тусхайта нэрэнүүд үгтэдэг.

Юумэнэй нэрэнүүд 2 тоодо хубилдаг: нэгэнэй ба олоной. Олоной тоогой залгалтанууд: -нууд, -гууд, -ууд, -д, -нар.

Зарим юумэнэй нэрэнүүд хододоо нэгэнэй тоодо байдаг, олоной тоогой залгалта абадаггүй:

1. Бодосууд

2. Ори ганса юумэнүүд

3. Нэгэ бүлын хүнүүд

4. Бүлэг хүнүүд

5. Нэрэ нэрэтэй хабсараад байхадаа, олоной тоогой залгалта абадаггүй.

Юумэнэй нэрын падежнүүдээр хубилхые зохилдол гэдэг. Буряад хэлэндэ – 1 зохилдолтой. Тусгаар залгалтануудай хүсөөр нэгэ юумэн ондоо юумэндэ хамаатай гэжэ харуулһые хамаадал гэдэг. Хамаадал хоёр янза байдаг: нюурта ба өөртэ хамаадал.

    Н.т. О.т.  
Нюурта 1 н. -мни -мнай Өөртэ хамаадалай залгалтанууд:
-нгээ, -гээ, -ээ, -еэ, -н
Хамаадалай 2 н. -шни -тнай  
Залгалтанууд 3 н. -нь    

1. Юумэнэй нэрэ суффикснуудай хүсөөр юумэнэй нэрэһээ ба глаголһоо гаража болохо. Хүниие тэмдэглэһэн юумэнэй нэрэнүүд: -шан, -тан, шуул (-д)

2. Амитадые зүһөөрнь тэмдэглэһэн юумэнэй нэрэнүүд: -гшан

3. Үйлэ тэмдэглэһэн юумэнэй нэрэнүүд:

-дал, -л, -г
-са, -лта, -лан
-лга, -аан, -ри

        Юумэнэй нэрэ мэдүүлэл соо ехэнхидээ нэрлүүлэгшэ ба нэмэлтэ болодог.

УРДАХИ ҺЭДЭБ ХҮСЭНЭГТЭ УДААДАХИ ҺЭДЭБ

ГАРШАГ